Back to blog

Slagerij Loek van Vliet vraagt aandacht voor Plastic Soep probleem

8 februari 2015 in Initiatieven

Wij eten steeds minder vlees, maar als we toch vlees eten halen we het bij  slager Loek van Vliet ,de beste slager van Alphen. Toen in laatst bij de slager was viel mijn oog op een display op de toonbank waar aandacht werd gevraagd voor de bedreiging die de plastic soep, veroorzaakt door plastic zwerfafval, vormt voor de gezondheid van mens en dier. De slager gaat voor elk plastic zakje geld berekenen wat ten goed komt aan een fonds waarmee, voorlichting over de schade van plastic afval in de natuur aan leerlingen in scholen, wordt gefinancierd.  Ik juich dit initiatief van harte toe omdat dit bijdraagt aan de bewustwording van de schadelijkheid van plastic zwerfafval onder een breed publiek. Het is vooral belangrijk dat kinderen zich hier op jonge leeftijd bewust van zijn, zij hebben tenslotte de toekomst, en kunnen een belangrijke rol spelen in een duurzame wereld.

 

Plastic soep een levensgroot probleem

Plastic soep een levensgroot probleem

 

het display op de toonbank

het display op de toonbank

 

de tekst over de actie

de tekst over de actie

 

 http://www.plasticsoupfoundation.org

PLASTIC SOEP = LINKE SOEP
In onze oceanen en zeeën drijft steeds meer plastic afval. Door verwering, zonlicht en golfslag valt dit plastic uit elkaar in kleine stukjes. Dit leidt tot ernstige verontreiniging. De oceanen beslaan 72% van het aardoppervlak en zijn onze voornaamste zuurstofleveranciers. Voor meer dan de helft van de wereldbevolking is de oceaan de voornaamste voedselbron.

Misleidende berichtgeving: “Plastic tas is prima keuze”
Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) presenteert zich graag als een onafhankelijke stichting, maar wordt via het Afvalfonds Verpakkingen onder andere gefinancierd en aangestuurd door het belanghebbende bedrijfsleven. In het kader van de Raamovereenkomst Verpakkingen zijn met de overheid afspraken gemaakt en het KIDV speelt bij de uitvoering daarvan een belangrijke rol. Eén zo’n afspraak is dat de milieu-impact van draagtassen moet worden onderzocht.

Op verzoek van het KIDV heeft TNO hierover een levenscyclusanalyse (LCA) uitgevoerd. Op de site van NRK Verpakkingen wordt de conclusie van het nu gepubliceerde rapport als volgt samengevat: “Van de onderzochte tassen is de plastic tas qua milieu-impact de beste keuze.”

Om daarna verder te gaan met: “Al diverse malen is aangetoond dat tasjes van plastic de laagste milieudruk geven. Die prestatie staat in schril contrast met de publieke opinie. Waarschijnlijk wordt dit veroorzaakt door de zichtbaarheid van plastic tassen in het zwerfafval.” Een LCA gaat over de levenscyclus van een product. Daarin mag de impact van plastic tasjes die in het milieu terecht komen per definitie niet ontbreken. Plastic tasjes behoren tot de meest gevonden items op stranden en tref je verder overal als zwerfvuil aan.

Over plastic in het milieu en hun bijdrage aan de plastic soep bestaan grote zorgen. Die grote zorgen betreffen niet zozeer “de zichtbaarheid van plastic tassen in het zwerfafval”. Wat vooral zorgen baart is dat plastic in het milieu fragmenteert tot steeds kleinere deeltjes. Het breekt niet af op natuurlijke wijze af en de aanwezigheid van plastic deeltjes in het milieu accumuleert in een razend tempo. De plastic deeltjes die onzichtbaar zijn voor het blote oog leveren potentieel het meeste risico op, vrezen wetenschappers. Plastic in zee trekt gifstoffen aan en plastic deeltjes worden opgegeten door dieren. Ze dringen onder andere door in het weefsel van dieren en komen ook op uw bord terecht, bijvoorbeeld wanneer u mosselen eet.

Rivier de Maas, foto: Piet Driessen
Het TNO-rapport was dus een uitgelezen kans om deze gevolgen voor het milieu goed in kaart te brengen. Wie er in het rapport naar zoekt, komt bedrogen uit. TNO wijst in het rapport zelf op de fundamentele omissie “er is nog geen methode beschikbaar om de milieu-impact van zwerfafval te bepalen en daarom is de milieu-impact van zwerfaval in deze studie voor de kwantitatieve analyse buiten beschouwing gelaten.”

Hier wordt een communicatietruc toepast. Waar de onderzoeker in het rapport zijn bevindingen nog nuanceert, wordt in communicatie erover een misleidend beeld geschetst. Elke nuance valt weg en aan het grote publiek wordt een gewenste uitkomst gepresenteerd: de plastic tas als beste optie voor het milieu.

Deze truc wordt vaak toegepast. Een jaar geleden bijvoorbeeld was dat het geval met betrekking tot drankenkartons, ook al zo’n product dat tot veel zwerfafval leidt. De Raamovereenkomst Verpakkingen heeft als doel dat er meer verpakkingsmateriaal, dus ook drankenkartons, ingezameld en gerecycled moet worden. Het KIDV-rapport ‘Resultaten van de Pilot Drankenkartons’ geeft antwoord op de vraag wat de te behalen hoeveelheid en kwaliteit van ingezamelde en te recyclen drankenkartons kan zijn. De optie die het beste resultaat zou opleveren, namelijk het heffen van statiegeld, wordt echter geheel buiten beeld gelaten.

Door de wijze waarop het KIDV nu het plastic tasje als milieuvriendelijk presenteert, heeft het Kennisinstituut zichzelf opnieuw gediskwalificeerd.